logo

Echt hema!?

Laatst kwam ik in zo’n opruimingsbak bij de Hema een te leuke trui voor mijn dochter tegen. Helemaal van nu. Soft gebreid in 3 kleuren; pink, bordeaux en grijs. Maar het mooiste was de prijs € 3,33!!!!! Voor dat geld kon ik m niet laten liggen. Dochter blij maar ik toch niet zo. Na een dag dragen zag ik de gebruikssporen al, na de eerste wasbeurt was het een pluizige bedoeling op de trui. Ik checkte het label; made in Bangladesh.. Ik had het kunnen weten.

Vluggertje

Kleding heeft maar een kort en betekenisloos leven. Hoe sneller een kledingstuk het begeeft, des te eerder doe jij weer een rondje stad. Dat is het ‘fast fashion’ concept.

Er wordt jaarlijks zo’n 80 miljoen kilo kleding geproduceerd en dat heeft dus niet alleen met trends te maken, de kwaliteit gaat ook enorm achteruit. Doordat we zoveel produceren worden de katoengewassen slechter, er moeten steeds meer chemicaliën gespoten worden om het gewas in leven te houden en dat put de grond uit.

Wist je dat bijna 25% van alle chemicaliën die in de wereld gespoten worden, terechtkomen op de katoenplantages?

Hoelang ben je eigenlijk echt blij met je kledingstuk? Het is de trend die vergaat of de kwaliteit. Een eindeloze ratrace die niemand kan winnen. Tijd dus dat jij gaat bepalen wat echt fashion is. Items die lang meegaan, van goede kwaliteit, niet teveel aan mode onderhevig maar die vooral jou een geweldig gevoel geven. En dat je dan af en toe ook een Fast-Fashion-item koopt om de boel op te leuken? Swa… Miljoenen mensen die het niet helemaal goed doen is beter dan een handjevol perfectionisten.

Mode gaat voorbij, alleen stijl blijft. – Coco Chanel

Wat zegt je kleding over jou?

Op de middelbare school begon het al; je werd ingeschaald op de kleding die je droeg. Was je een merkenpopje of had je de left-overs van je grotere zus of broer aan? Grotendeels bepaalde dit of je je kon aansluiten bij team hip of team hoekje van de aula.

Lekker gabberen

Ik kom uit de tijd dat nike-air max the bomb waren, zeker gecombineerd met een kappa broek en hoge kuif. Mijn ouders vonden het onzin om voor een paar gympies 150 gulden te betalen, er zat immers totaal geen steun in de schoen. Werd ik een outlaw of niet? Mijn moeder leerde me mijn eigen stijl te kiezen dus we gingen samen shoppen. Ik kocht hoge laarzen met blokhakken en een lange wit gebreide trui en een lange nep-leren zwarte trenchcoat. Ik was hierdoor anders en dat was soms best eng. Zeker tussen een stelletje opgeschoren gabbers.

” Don’t be into trends. Don’t make fashion own you, but you decide what you are, what you want to express by the way you dress and the way you live.”

Gianni Versace

Ik herinner me nog hoe ik voor de eerste keer het schoolplein op liep en de ogen voelde branden. Sommige vonden het tof, anderen snapten er niks van. Dit was het punt waarop het mij niet meer zoveel uitmaakte wat mensen van me vonden. Ik werd er zelf blij van.

Streetstyle

Als ik nu op het terras in Eindhoven zit en het straatbeeld bekijk zijn er maar weinig mensen die zich onderscheiden. Zwart leren jasje, witte gympen en een spijkerbroek. Lekker save, lekker van nu (geloof me, vind ik ook heel fijn). Maar of je nu niks om kleding geeft of juist heel veel, met kleding zeg je eigenlijk heel veel.

Kleding is een vorm van kunst die voor iedereen toegankelijk is. Het kan in een split-second je gevoel veranderen van comfortabel naar ongemakkelijk of van slons naar powervrouw. Wie wil je zijn? Wat wil je uitstralen?

Als je in je eigen kledingkast kijkt zie je vaak veel meer dan alleen maar kledingstuks. De tijd van aankoop zegt iets over hoe je toen in je vel zat. Een pittig jurkje of gekke schoen zegt iets over je zelfverzekerdheid, een grote trui over je behoefte aan knuffelen en cocoonen? Hoe dan ook, een kledingstuk is meer dan alleen een manier om je lijf te verhullen. Het maakt voor een groot gedeelte uit wie je bent. En die keuze is helemaal aan jou.

De onzichtbare kosten van goedkope kleding

Klassiek voorbeeldje euroknaller is de Primark. Waar je bij binnenkomst bijna struikelt over de boodschappentassen van 1 bij 1 meter. Je kunt ze volladen met kilo’s goedkope fast fashion, zoals zomerse jurkjes en hippe croptops. Voor 20 euro loop je met een tas vol de winkel uit. Geen geld. Toch?

We kopen 60% meer kleding ten opzichte van 15 jaar geleden. Niet gek, want een nieuw kledingstuk van 10 euro was toen in de winkel niet te vinden. Nu is het de standaard. De gemiddelde Nederlander koopt per jaar 46 nieuwe kledingstuks voor gemiddeld zo’n 16 euro per stuk, blijkt uit onderzoek van de Hogeschool Amsterdam.

Maar wat is nou de échte prijs die we betalen voor die top van 3 euro?

Wat je niet ziet achter die mooie instagram foto; de ecologische voetafdruk van de kledingindustrie. Die is enorm; verantwoordelijk voor 10% van de wereldwijde CO2 uitstoot. Eén spijkerbroek kost gemiddeld 8000 liter water. (121 douchebeurten) 7500 liter wordt gebruikt voor de productie van het katoen. De overige 500 liter voor het afwerken van het product. Dus bleken, verven, printen. Om een katoenen T-shirt te maken heb je 2700 liter water nodig. Dit drinkt de gemiddelde mens in 3 jaar.

De katoenindustrie is dus een nog grotere zuiplap dan de gemiddelde AA-bezoeker. Verschil alleen is dat hier, op uitzondering van een klimaatmars, geen interventie wordt gehouden. Neem even een denkbeeldig kijkje in jouw eigen kledingkast. Al die katoenen shirts en denim items. Hoe nat is jouw kledingkast?

“Als je t-shirt goedkoper wordt dan een kopje koffie, moeten we onszelf achter de oren krabben.”

Gezien het feit dat de Primark alleen maar groeit, kunnen we stellen dat weinig mensen de ernst van het probleem (in)zien. Eerlijk is eerlijk. Niet lang geleden droeg ook ik bij aan vrij uitbundig shopgedrag, niet wetende wat voor gevolgen de fast-fashion ketens hebben op onze wereld. Hoe meer ik op onderzoek uit ga, hoe groter de drang wordt het patroon te doorbreken.

De Aral Zee: van glorieus meer naar giftige woestijn

De Aral Zee was ooit het vierde grootste meer ter wereld en strekte uit over de grens van Kazachstan en Oezbekistan. Tot Oezbekistan in de jaren 60 het dorstige gewas katoen ging telen. De landbouwgiffen van de fabrieken hebben de afgelopen jaren voor flink wat vervuiling gezorgd. Eindstand: het voormalig glorieuze zoetwatermeer, dat eens heel Rusland voorzag van vis, is nu grotendeels een giftige woestijn ten grote van België geworden. De afbeeldingen hieronder, afkomstig van NASA, laten het verschil zien tussen de situatie in 2000 (links) en 2014 (rechts). Overigens, in 1989 was ie nog helemaal groen.

De opdroging van het meer heeft grote gevolgen voor het milieu, maar ook voor maatschappij. De visserij is verdwenen, waardoor er veel werkloosheid heerst in het gebied. En door de hevige zandstormen die een enorme hoeveelheid zout en zand, kilometers vervoeren, lopen omwonenden ernstige gezondheidsproblemen op.

Ander voorbeeld; in China hebben ze vrijwel geen drink- of douchewater meer, omdat al het chemische afval van de katoenfabrieken in de rivieren wordt gedumpt. We hebben het nog niet eens gehad over de uitbuiting van arbeiders die dagelijks met de giftige chemicaliën werken en zo hun kans op kanker veelvuldig vergroten. Of voor een hongerloontje vele uren overwerken en amper rondkomen. Of in onveilige gebouwen werken die ieder moment kunnen instorten. Do we need to say more?

Ver van ons bed show

De productie van onze kleding is in de jaren 70/80 verschoven naar Azië, waardoor het misschien een ‘ver van ons bed show’ lijkt. Maar de enorme problematiek die onze goedkope kleding met zich meebrengt, daar kan niemand meer omheen. De belangrijkste vraag is eigenlijk; wil je er nog omheen?

Dat we in zo’n grote sector zomaar het roer omgooien is een illusie, maar het besef dat er een wereld verborgen gaat achter dat leuke topje is al winst. Iemand betaalt de prijs voor jouw goedkope fashion-item. Zullen we iets beter nadenken voor we die tassen weer vol laden?

Hoeveel kleding ligt er in de gemiddelde kledingkast?

Gisteren kwam het nieuwe magazine van de H&M binnen. Ik vind het toch knap, dat ze iedere keer weer een boekje kunnen vullen met een collectie die eigenlijk verdomd veel op de collectie van vorig jaar lijkt. Laat ik me weer meevoeren door de marketingtrucs van een afgeknipt pijpje die me ervan overtuigen dat een extra jeans echt nodig is? Of klap ik het boekje dicht…



Hoeveel stuks tel jij?

Een gemiddelde kledingkast telt zo’n 173 stuks. Daarvan liggen er zeker 50 tussen die nooit gedragen worden. Ga je eigen kast maar eens na. Heb jij alles regelmatig aan? Als dat zo is verdien je een klop op je schouder. We dragen een kledingstuk namelijk gemiddeld maar 4 tot 7 keer. Je leest het goed, 4 tot 7 keer! Dat is 2 keer wassen en 2 keer, 2 dagen dragen. Dan zijn we het zat. Hup, onderop de stapel en shoppen shoppen shoppen!

Ja, want kopen kunnen we ook heel goed. Gemiddeld kopen we zo’n 46 stuks per jaar. Op de zomervakantie na, iedere week iets nieuws. Of dat die slecht geklede collega misschien 1 keer per jaar 5 dingen aanschaft en jij 87. YDo the math…

Hoeveel meer kopen we eigenlijk?

Ten opzichte van 15 jaar geleden kopen we nu 60% meer kleding. Als we in dit tempo doorgaan is de verwachte groei in 2050 van de totale kledingverkoop; 160 miljoen ton. Dat is 3 keer meer dan vandaag de dag geproduceerd wordt. Mooi om te zien dat kleding zo’n essentieel onderdeel van ons zijn is geworden. Jammer dat het zoveel meer afval gaat opleveren..


De afvalbelt

Het grootste probleem zit ‘m niet in hoeveel jij in je kast hebt hangen. Het gaat er eigenlijk om hoeveel je weggooit.


Per jaar produceren we 240 miljoen kilo textielafval. En dat moet ergens naartoe. Als je denkt dat de zak van Max of het Leger des Heils jouw probleem van overvloed oplost en het keurig doorzet, kom je er bekaaid af. Feit is namelijk dat er iedere seconde ergens op de wereld een volle vrachtwagen textielafval gedumpt wordt. We hebben gewoon nu al veel te veel.

“Waste ain’t waste until you waste it”

Afrika wil het niet meer hebben, omdat het de lokale economie verstoort. De 2e hands koper is erg selectief omdat de prijzen van nieuwe kleding vaak lager liggen. En kleding is heel moeilijk te recyclen. Dat komt omdat er veel verschillende soorten grondstoffen inzitten die lastig uit elkaar te halen zijn. Dus zolang we afval produceren moeten we ook nadenken over de plek waar het naartoe gaat.

Heb ik het echt nodig? Ja!

Sinds ik in de gaten heb dat de markt zo overdadig is, ben ik een bewustere koper geworden. Heb ik het echt nodig? Dan kun je overal nee op zeggen, maar ik bedoel; voegt het iets toe in mijn kast waardoor ik andere items weer meer ga dragen? Soms mis je gewoon een basis-item die de weg vrijmaakt voor andere juweeltjes. En als je dan een aankoop doet waarvan je weet dat je er over een paar jaar nog steeds plezier van hebt? Wat mij betreft geen probleem. Moet je ‘m wel meer dan 7 keer dragen 🙂

Fashion Meisjesdromen

Clueless

Ik neem je even mee terug naar de jaren 90. De film Clueless waarin hoofdpersoon Cher Horowitz het meisje was dat alles had; ze was populair, erg modebewust, stikte van de vrienden, goed op school én… ze had een computergestuurde kledingkast. Daarmee maakte ze ‘s-ochtends de perfecte match kleding, die dan zo, uit een soort stomerij-achtige constructie voor kwam draaien. Man, man, wat heb ik die film vaak gezien en wat heb ik vaak gedroomd, dat ik op een dag ook zo’n kast zou hebben.

Unknown-2

Shoppen tot je erbij neervalt

Dromen over kleding waren er eigenlijk best heel vaak. Tot op de dag van vandaag kan ik me herinneren dat ik, toen ik een jaar of 10 was, een levendige shopsessie in de nacht had. Duizenden (toen nog) guldens vlogen er doorheen. Een ultiem geluksgevoel bij het bemachtigen van de mooiste kleding en schoenen, die ik daarna keurig in mijn kast uitstalde. Toen de wekker ging bleek de realiteit toch anders te zijn. Ik  had ineens niks meer om aan te trekken. Wat een dieptepunt in mijn jeugd 😉 Ik weet nu nog dat ik er de hele dag chagrijnig van was.

Maar toen de financiële middelen er niet waren, had je altijd nog nog de creativiteit. Ik was een kei in compleet nieuwe sets creëren met weinig kledingstuks. Combineren, nieuwe sieraden (die ik vaak zelf maakte), een ander kapsel of een pittige make-up; je had een totaal nieuwe look. Als de inspiratie op was konden we altijd nog wat van elkaar lenen met giechelende passessies tot gevolg. Ook ging in kleding regelmatig de schaar om een ander halsje te knippen, van een gewoon t-shirt een buiktruitje te maken of knopen in je t-shirt maken en die dan in de verf dippen. Broeken werden gewoon gemaakt en knopen er weer opgenaaid. Het effect was hetzelfde, het voelde gewoon nieuw.

Als geld geen issue is

Hoe meer geld ik begon te verdienen, hoe meer kleding er werd aangeschaft. De grote ketens hadden voldoende liggen voor kleine prijsjes en was iets kapot? Gewoon een mooie reden om weer iets nieuws aan te schaffen.

Later, toen ik voor tv ging werken kreeg ik een eigen stylist. Een die met je meeging om middagen lang te shoppen. Ik koos het liefst ‘veel voor weinig’, zodat ik iedere dag wel iets anders aan kon. Als de echte Alicia Silverstone paradeerde ik dan met stapels tassen door de stad. Wat een weelde, wat een luxe.

Die kleren kon ik natuurlijk niet meer kwijt, dus kwam er naast de inloopkast ook nog een kast in de garage voor alle tv kleren. Seizoenen wisselden en de stapels werden groter. Tijd voor een schoonmaak. Op wat enkele stuks na merkte ik dat ik weinig had met de kleding. Wel leuk voor een keer, maar de juweeltjes van vroeger werden schaarser. Het meeste was alweer last-season en oncomfortabel qua fit. Kortom, ik droeg ze niet meer.

Ik was een behoorlijk slachtoffer van de fashion-industry. Herkenbaar? We worden overspoeld door mode-blogs en hippe Instagramfeeds vol influencers, die iedere dag een andere #ootd (outfit of the day) aanhebben. Je eigen fashion in je kast lijkt daar wel heel suf bij. Hoe gaaf zou het zijn als we echt weer van kleding gaan houden? Dat sommige items in je kast een aankoop voor het leven zijn?

Milieu-effect

Want nu gaat het echt serieus mis. Als ik je vertel dat er iedere seconde op de wereld een vrachtwagen vol textielafval gedumpt wordt… en dat de fashion-industry na de olie-industrie de meest vervuilende van de wereld is geworden… Doet het dan iets met jou? Met de journalist in mij in ieder geval wel. Naast mijn productie en presentatie werkzaamheden ga ik in 2019 inzetten op duurzame fashion. Vanuit mijn bedrijf I AM Productions ga ik zelf minstens 2 dagen per week aan de gang met deze ongrijpbare materie. Op zoek naar de transparante ketens en een duurzame kledingkast want er zijn maar zo weinig merken die echt weten waar hun kleding geproduceerd wordt. Er zijn maar zo weinig merken die weten wat hun foodprint is voor de generaties die na ons komen. Het draait om marketing en centen. Daar ben ik niet vies van maar mag het alsjeblieft een beetje minder?

De uitdaging

Fashion voorop. Je mag nog steeds een modemensje blijven. Modebewust zijn kan nog steeds maar dan op een manier die de wereld zelfs een beetje mooier kan maken. En op een manier die jou uniek maakt! Nieuwsgierig? Duik met mij in het avontuur en ik leg je precies uit wat er mis gaat in de fashion-industry en hoe wij het een beetje beter kunnen doen. Zonder compromissen… beloofd!

Liefs,